Bệnh dại

Bệnh dại là gì?

  • Bệnh dại là bệnh rất nghiêm trọng và thường làm chết người do một trong nhiều siêu vi khuẩn bệnh dại gây ra. Siêu vi khuẩn này nhiễm vào não bộ và hệ thống thần kinh của động vật hữu nhũ và gây tử vong ở người nếu không tiêm ngừa ngay sau khi tiếp xúc với bệnh này.
  • Các triệu chứng của bệnh này gồm nhức đầu, sốt, càng ngày càng khó nuốt, chảy nước miếng ra ngoài quá nhiều, bắp thịt co thắt hoặc yếu, và hành vi kỳ lạ. Đa số những người bị nhiễm bệnh dại đều chết vì bệnh này.
  • Bất cứ loài động vật hữu nhũ nào cũng có thể bị nhiễm siêu vi khuẩn này. Tại Việt Nam, chó không được chủng ngừa là thú thường có siêu vi khuẩn bệnh dại nhất.

Thú vật bị bệnh dại có các triệu chứng gì?

  • Thú bị bệnh dại thường có hành động rất kỳ lạ. Hai loại hành vi thấy được ở thú vật bị bệnh dại là ‘điên tiết’ và ‘lầm lì’. Loại điên tiết khiến một số thú tỏ ra hung hãn, trong khi loại lầm lì làm cho thú bị bệnh và uể oải.
  • Các triệu chứng của bệnh dại ở thú vật gồm tê liệt, nhất là ở thân sau, chân và các cơ ở cổ họng.
  • Thường thường chỉ thấy dơi vào ban đêm. Dơi có bệnh dại cũng có thể ra ngoài vào ban ngày. Dơi nhiễm bệnh dại có thể trông yếu ớt và mất khả năng bay.

Tôi nên làm gì nếu tôi tiếp xúc với bệnh dại?

Nếu quý vị bị thú có thể mang bệnh dại hoặc có vẻ bệnh và có hành vi kỳ lạ cắn hoặc cào, quý vị nên làm những việc sau:

1. Rửa kỹ vết thương bằng xà bông và nước ấm và kỳ cọ khá mạnh trong ít nhất là 5 phút rồi xả sạch bằng nước. Làm như vậy giảm bớt rất nhiều rủi ro bị nhiễm trùng.

2. Nhờ bác sĩ hoặc trạm sức khỏe công cộng địa phương chăm sóc y tế ngay.

Điều tối quan trọng là bắt đầu điều trị để ngừa bệnh dại càng sớm càng tốt. Thông thường cần từ 3 đến 8 tuần mới bắt đầu thấy các triệu chứng bệnh dại. Nếu quý vị chờ cho đến khi thấy triệu chứng thì thường đã quá trễ để bắt đầu điều trị y tế hiệu quả. Nếu có bất cứ rủi ro nào mà quý vị có thể đã tiếp xúc với siêu vi khuẩn bệnh dại, hãy liên lạc với trạm sức khỏe công cộng địa phương hoặc bác sĩ. Họ sẽ có thể quyết định xem quý vị có cần điều trị để ngừa bệnh dại hay không.

Cách điều trị khi tiếp xúc với bệnh dại là như thế nào?

Điều trị phòng ngừa chỉ thành công nếu bắt đầu trước khi thấy có triệu chứng. Cách điều trị là tiêm globulin miễn nhiễm bệnh dại và chủng ngừa bệnh dại.

Globulin Miễn Nhiễm Bệnh Dại:

  • Globulin Miễn Nhiễm Bệnh Dại (RabIg) là các kháng thể bệnh dại lấy từ máu người hiến tặng. Chỉ tiêm một lần, thường là cùng lúc với liều chủng ngừa bệnh dại đầu tiên. RabIg được tiêm bằng kim vào (những) chỗ bị cắn hoặc cào và tại một chỗ trên người quý vị khác chỗ chủng ngừa.

Thuốc Chủng Ngừa Bệnh Dại:

  • Nếu quý vị chưa bao giờ chủng ngừa bệnh dại, quý vị sẽ được chủng 4 liều trên bắp tay. Nếu quý vị bị yếu hệ thống miễn nhiễm thì sẽ được chủng 5 liều. Thuốc chủng này khiến hệ thống miễn nhiễm của quý vị sản xuất các kháng thể chống siêu vi khuẩn bệnh dại. Kháng thể là các chất đạm giúp chống nhiễm trùng.
  • Nếu trước đây quý vị đã chủng đủ loạt thuốc ngừa bệnh dại, quý vị sẽ được chủng 2 liều thuốc ngừa bệnh dại. Các liều thuốc chủng này sẽ tăng cường kháng thể chống lại bệnh dại.

Các Phản Ứng Có Thể Xảy Ra sau khi Điều Trị

  • Các phản ứng thông thường với globulin miễn nhiễm bệnh dại có thể là đau nhức hoặc cứng nhắc tại chỗ chủng ngừa. Cũng có thể bị sốt, nhức đầu, cảm thấy không khỏe, da nổi đỏ, hoặc ớn lạnh.
  • Các phản ứng thông thường với thuốc chủng ngừa có thể là đau nhức, tấy đỏ, sưng và ngứa tại chỗ chủng. Cũng có thể bị sốt, buồn nôn, nhức đầu, đau nhức bắp
  • thịt, mệt mỏi và chóng mặt.

Hãy trình báo các phản ứng nghiêm trọng hoặc bất ngờ cho y tá sức khỏe công cộng hoặc bác sĩ.

Ai không nên được tiêm globulin miễn nhiễm và chủng ngừa bệnh dại?

Bất cứ người nào tiếp xúc với siêu vi khuẩn bệnh dại sẽ được chủng ngừa và tiêm globulin miễn nhiễm. Hãy cho y tá sức khỏe công cộng hoặc bác sĩ biết nếu quý vị đã từng bị phản ứng đe dọa đến mạng sống với trứng hoặc các sản phẩm trứng.

Làm thế nào để ngừa bệnh dại?

  • Chủng ngừa bệnh dại cho mèo, chó của quý vị và chủng đầy đủ.
  • Nếu thú nuôi của quý vị tiếp xúc với dơi, hãy hỏi trạm sức khỏe công cộng và bác sĩ thú y.
  • Nếu quý vị thấy dơi chết, đừng đụng vào xác dơi. Siêu vi khuẩn bệnh dại có thể xâm nhập chỗ đứt da.
  • Nếu quý vị đã chạm vào dơi sống mà có thể bắt được, quý vị có thể làm những việc sau:
    • Liên lạc với một chuyên viên về thú hoang hoặc công ty kiểm soát chuột bọ để nhờ người bắt; trạm sức khỏe công cộng địa phương có thể đề nghị người giúp.
    • Nếu không nhờ được ai bắt dơi, hãy cố tự bắt con dơi đó mà không đụng vào người dơi để có thể thử nghiệm tìm bệnh dại.
      • Nếu dơi vào trong nhà, hãy đóng tất cả cửa ra vào và cửa sổ trong khu vực đó.
      • Đội nón, đeo bao tay da, mặc áo khoác tay dài, và quần dài.
      • Đừng chạm vào dơi mà hãy dùng hộp đựng giày, lon cà phê, nồi hoặc hộp đựng nào khác tương tự để úp lên dơi.
      • Luồn một miếng cạc tông cứng vào bên dưới để che mặt hộp mở.
      • Cất hộp đựng dơi đã đậy kín vào một chỗ mát, tránh xa người hoặc thú nuôi trong nhà.
      • Đừng giết dơi.
      • Liên lạc với trạm sức khỏe công cộng địa phương để được chỉ dẫn thêm.
      • Rửa sạch hộp đựng dơi bằng nước sôi.
  • Nếu dơi vào trong nhà quý vị hoặc phòng nào khác mà cũng có người sinh hoạt, đừng tìm cách bắt dơi.
    • Đóng cửa ra vào và mở cửa sổ để dơi tự bay ra ngoài. Rời phòng đó cho đến khi dơi đã bay ra khỏi phòng.
    • Nếu không thể làm được cách này, hãy liên lạc với một chuyên viên về thú hoang hoặc công ty kiểm soát chuột bọ để nhờ người bắt.
  • Nếu quý vị du lịch từ một tháng trở lên đến một quốc gia đang phát triển nơi có nhiều thú vật bị bệnh dại, hãy nghĩ đến việc chủng ngừa bệnh dại trước khi đi. Hỏi tại một y viện du lịch.
  • Nếu quý vị bị bất cứ thú nào ở ngoài Việt Nam tấn công hoặc cắn, quý vị nên nhờ cố vấn y tế về việc điều trị ngừa bệnh dại, bất luận đã bị cắn từ bao lâu rồi.

Chia sẻ

You must be logged in to post a comment Login